Tag Archives: پمپئو

رمزگشایی از اظهارات پمپئو در سنای آمریکا



نامه نیوز: “مایک پمپئو” رئیس سازمان سیا و گزینه پیشنهادی دونالد ترامپ برای تصدی گری پست وزارت امور خارجه، اخیرا سخنان معناداری را در سنای آمریکا و در خصوص وضعیت توافق هسته ای با ایران بیان کرده استوی در سخنانی تامل برانگیز، اذعان کرده است که ایران قبل از توافق هسته ای نیز به دنبال ساخت سلاح اتمی نبوده و در آینده نیز نخواهد بود.

از سوی دیگر، وی اعلام کرده است که در صدد تعمیر و اصلاح توافق هسته ای با ایران می باشد! این در حالیست که قرار است دونالد ترامپ رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا تا۲۲ اردیبهشت ماه، نظر نهایی خود را در خصوص توافق هسته ای با ایران اعلام کند.

مایک پمپئو، در جلسه اخیر سنا تاکید کرد که به عنوان مدیر سابق سازمان سیا، به هیچ گونه شواهد و مدارکی مبنی بر اینکه توافق هسته ای توسط ایران نقض شده دست نیافته و در عین حال معتقد است که تهران نمی تواند در صورت از بین رفتن توافق هسته ای ( خروج آمریکا از برجام) به زودی برنامه خود را توسعه دهد. وی تاکید کرده است که هدف او ، اصلاح معامله هسته ای با ایران است. پمپئودر این خصوص می گوید:”اگر شانسی برای بر طرف کردن توافق هسته ای با ایران وجود نداشته باشد، من به رئیس جمهور ( ترامپ ) توصیه خواهم کرد که بهترین همکاری ممکن را با متحدانمان برای رسیدن به نتیجه ای بهتر و کامل تر صورت دهیم. حتی این روند پس از ۱۲ ماه می( ۲۲ اردیبهشت) نیز می تواند ادامه پیدا کند. هنوز اقدامات دیپلماتیک زیادی وجود دارد که باید در این خصوص انجام شود.”

یک رمزگشایی ساده از اظهارات مایک پمپئو نشان می دهد که وی علی رغم مخالفت با توافق هسته ای، سعی دارد در مسند وزیر امور خارجه آمریکا برخورد متفاوتی با این موضوع داشته باشد. برخی تحلیلگران نیز معتقدند پمپئو برای مواجهه با مخالفت نسبی سناتورهای آمریکایی در خصوص خروج کاخ سفید از برجام، چنین رویکردی را اتخاذ کرده است. در هر حال، با توجه به سخنان پمپئو امکان دارد که دونالد ترامپ در تاریخ ۱۲ ماه می نیز تصمیم نهایی خود را در خصوص توافق هسته ای با ایران اعلام نکند و به رایزنی با شرکای اروپایی خود بر سر آنچه “اصلاح نواقص برجام” می خواند ادامه دهد.

اظهارات پمپئو نشان داد که کاخ سفید تصمیم یکدست و قاطعانه ای در مواجهه با توافق هسته ای اتخاذ نکرده است. از سوی دیگر، رایزنی های فشرده نمایندگان ۴ کشور ایالات متحده آمریکا، فرانسه، انگلیس و آلمان در سکوت خبری ادامه دارد. منابع غربی مدعی شده اند که این کشورها در خصوص سه موضوع محل مناقشه یعنی “بندهای غروب آفتاب”،”تحدید توان موشکی ایران ” و ” اعمال بازرسی های گسترده ” در حال رایزنی هستند و تنها اختلاف باقیمانده میان آنها، موضوع دائمی کردن تحریم های هسته ای ایران ( حذف بندهای موسوم به غروب آفتاب از برجام) است.

تا قبل از سخنان پمپئو، بسیاری از سیاستمداران و تحلیلگران غربی انتخاب وی به عنوان وزیر امور خارجه آمریکا از سوی ترامپ را نشانه ای دال بر خروج واشنگتن از برجام تلقی می کردند. فراتر از آن، انتصاب جان بولتون به عنوان مشاور امنیت ملی ایالات متحده نیز پیام صریحی را به نظام بین الملل مبنی بر خروج ترامپ از توافق هسته ای با ایران مخابره کرده بود. هم اکنون جان بولتون در قبال برجام و سرنوشت توافق هسته ای با ایران سکوت کرده است! سکوتی که در برهه زمانی فعلی بسیار معنادار به نظر می رسد.

بر همگان مسجل است که جان بولتون از مخالفان ذاتی توافق هسته ای با ایران محسوب می شود و حتی به مذاکره با تروییکای اروپایی برای حفظ برجام قائل نیست. با این حال سوال اصلی اینجاست که آیا سکوت بولتون نشان دهنده ادامه رویکرد پارادوکسیکال و مبهم آمریکا در قبال برجام محسوب می شود یا اینکه ترامپ از وی خواسته است تا در این خصوص فعلا سکوت کرده و در انتظار نتایج نهایی مذاکره با اروپا بنشیند؟

سناتورهای آمریکایی نیز همچنان تصویر مشخصی از اقدام نهایی ترامپ در خصوص برجام ندارند. در این میان، برخی سناتورهای جمهوریخواه مانند راند پال و جف فلیک ، نگران هزینه ها و تبعات ناشی از تصمیم ترامپ مبنی بر عدم همراهی با دیگر اعضای ۱+۵ در خصوص برجام می باشند. اکثر سناتورهای آمریکایی طی هفته های اخیر سعی کرده اند کمتر در سخنرانی ها و بیانیه های خود از توافق هسته ای با ایران سخن به میان آورند. این در حالیست که برخی سناتورها مانند تام کاتن و تدکروز، شدیدا دولت دونالد ترامپ را در خصوص خروج از توافق هسته ای و ابطال برجام تشویق می کنند.


یک زن دموکرات، پمپئو را وزیر خارجه آمریکا می‌کند



حسین هوشمند در عصر ایران نوشت: دونالد ترامپ پس از برکناری رکس تیلرسون از پست وزیر خارجه، مایک پامپیو رئیس سازمان سیا را برای تصدی این پست معرفی کرد. وی هم اکنون منتظر تصمیم سنا برای تایید صلاحیت است.

پامپیو ۵۴ ساله با روی کار آمدن دولت ترامپ به عنوان رئیس سازمان سیا انتخاب شد. وی قبل از این پست، از سال ۲۰۱۱ نماینده ایالت کانزاس در مجلس نمایندگان ایالات متحده بود. پیش تر در سال های ۱۹۸۶ تا ۱۹۹۱ در ارتش آمریکا فعالیت می کرد و در جنگ کویت حضور داشت.

پس از اتمام تحصیلات در رشته حقوق، پامپیو از سال ۱۹۹۸ وارد فعالیت های تجاری شد. وی با شرکت در انتخابات سال ۲۰۱۰ توانست عضو مجلس نمایندگان شود. پامپیو در سال های فعالیتش در کنگره آمریکا جزء طیف تی پارتی (شاخه تندرو و فاقد بینش سیاسی) حزب جمهوری خواه محسوب می شد.

پامپیو در جریان انتخابات مجلس نمایندگان در سال ۲۰۱۰، باراک اوباما را «کمونیست مسلمان» خطاب کرده بود. وی همچنین دیدگاه تندی در قبال ایران دارد و از مخالفان توافق هسته ای و حامی حمله به ایران محسوب می شود. پامپیو در سال ۲۰۱۶ خواستار سفر به ایران و نظارت بر انتخابات مجلس شده بود.

پامپیو به دلیل همین گرایشات سیاسی تند و تعلقش به تی پارتی، قرابت فکری زیادی با ترامپ دارد.

پس از معرفی پامپیو به به عنوان نامزد تصدی پست وزارت خارجه، انتقادات زیادی مطرح شد. ادله منتقدین بر این پایه استوار است که وی به خاطر افکار تندی که دارد نمی تواند گزینه مناسبی برای وزارت خارجه باشد و به طور کلی وظایف این وزارت خانه با سازمان سیا تفاوت دارد و پامپیو برای این پست صلاحیت ندارد.

در جلسه استماع کمیته روابط خارجی سنا که از روز ۱۲ آوریل آغاز شد، بحث های متنوعی صورت گرفت و سناتورها سوالات زیادی را از وی پرسیدند. پامپیو به منظور آماده شدن در خصوص حضور در جلسه کمیته روابط خارجی از تمام وزرای خارجه درخواست کمک کرده بود، حتی جان کری و هیلاری کلینتون که بارها آنها را مورد انتقاد و حتی تهمت قرار داده بود. پامپیو در توئیتی، جان کری را «خائن» نامیده بود.

پس از شرکت در جلسات کمیته روابط خارجی، سناتور رند پال (جمهوری خواه از کنتاکی) اعلام کرد به پامپیو رای منفی خواهد داد. پس از این خبر بود که نشانه های رای نیاوردن پامپیو در سنا دیده شد.

روند تایید صلاحیت نامزدهای پیشنهادی وزارت به این گونه است که آنها در ابتدا در کمیته های تخصصی مربوطه به سوالات سناتورها پاسخ می دهند و سپس در آن کمیته درباره آنها رای گیری می شود. هر کمیته هم دارای اعضایی از هر دو حزب است و رئیس آن کمیته هم از حزب اکثریت انتخاب می شود.

هر کمیته با توجه به وضعیت آراء اعضایش سه نوع توصیه در قبال نامزد مربوطه به صحن سنا انجام می دهد. موافقت یا توصیه، مخالفت یا عدم توصیه، یا رای ممتنع. پس از این بررسی صلاحیت نامزد پیشنهادی به صحن سنا آورده می شود و این تمام ۱۰۰ نفر عضو سنا هستند که درباره صلاحیت وی تصمیم گیری می کنند.

در طول تاریخ ایالات متحده تنها ۹ نامزد پیشنهادی برای وزارتخانه های مختلف توسط سنا رد شده اند. ۱۴ نفر هم بوده اند که قبل از بررسی صلاحیت، خودشان انصراف داده اند.

در ۱۰۰ سال اخیر تنها ۳ بار بوده است که سنا نامزدهای پست وزارت را رد صلاحیت کرده است. چارلز وارن در سال ۱۹۲۵ به عنوان وزیر دادگستری در دولت کلوین کولیج، لوئیس اشتراوس در سال ۱۹۵۹ به عنوان وزیر بازرگانی در دولت دوایت آیزنهاور و جان تاور در سال ۱۹۸۹ به عنوان وزیر دفاع در دولت جورج بوش پدر.

همچنین از سال ۱۹۲۵ تاکنون بی سابقه بوده است که نامزد تصدی پست وزیر خارجه در کمیته روابط خارجی رد شود، ولی بتواند در صحن سنا تایید صلاحیت شود. اما به نظر می رسد پامپیو می تواند در این زمینه رکورد شکنی کند.

روز سه شنبه پس از برگزاری جلسه استماع کمیته روابط خارجی سنا مشخص شد پامپیو از آرای کافی برای تایید در این کمیته برخوردار نیست. کمیته روابط خارجی سنا دارای ۲۱ عضو است. ۱۱ عضو جمهوری خواه و ۱۰ عضو دموکرات. با مخالفت دموکرات های کمیته و سناتور پال جمهوری خواه با وی، پامپیو کار سختی برای تایید صلاحیت در صحن پیش رو داشت.

سناتور پال هم مانند دموکرات ها معتقد است که پامپیو بیش از اندازه دارای دیدگاه های تند است و این حد از نگاه ایدئولوژیک مناسب وزارت خارجه نیست. پال همچنین مخالف حمایت پامپیو از شکنجه غرق مصنوعی است. دموکرات ها مخالف ارتباط پامپیو با گروه های ضد اسلامی در گذشته هستند.

سناتور تیم کین (دموکرات از ویرجینیا) که در انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۱۶ معاون هیلاری کلینتون بود در شرح مخالفت خودش با پامپیو می گوید: «ما رئیس جمهوری داریم که ضد دیپلماسی است. به همین خاطر من نگران تمایلات مشابه پامپیو در جهت مخالفت با دیپلماسی هستم.» کین مخالفت پامپیو با توافق هسته ای ایران، که آن زمان نماینده مجلس نمایندگان بود را مثالی برای این قضیه ذکر می کند.

جمهوری خواهان در سنا ۵۱ کرسی و دموکرات ها ۴۹ کرسی دارند. پس با وجود مخالفت سناتور پال باز هم صلاحیت پامپیو تایید خواهد شد، پس مشکل کجاست؟ مشکل این است که سناتور جان مک کین (جمهوری خواه از آریزونا) به دلیل درمان بیماری سرطان مغز چند هفته ای است که در سنا حضور ندارد. پس آراء موافق پامپیو به ۴۹ رای و آراء مخالف به ۵۰ رای می رسد.

جمهوری خواهان برای تایید صلاحیت پامپیو نیاز به یک رای دموکرات دارند. پامپیو در جریان تایید صلاحیتش برای ریاست سازمان سیا در سال گذشته ۶۶ رای موافق و ۳۲ رای مخالف کسب کرد. در آن زمان ۱۴ سناتور دموکرات با انتساب وی موافقت کردند. که از آن میان تاکنون ۶ سناتور دموکرات اعلام مخالفت کرده اند -۲ نفر از آنها عضو کمیته روابط خارجی هستند- بقیه هنوز مردد هستند.

پس از جلسه استماع کمیته، کاخ سفید اعلام کرد که پامپیو در هفته های گذشته سفری محرمانه به کره شمالی داشته و با رهبر این کشور دیدار کرده است. پس از این خبر کمی نگاه به وی مثبت تر شد و موافقان وی دست پرتری برای اعلام حمایت از وی دارند. سناتور تام کاتن (جمهوری خواه از آرکانزاس) روز چهارشنبه در میان خبرنگاران گفت: «دیدار پامپیو با کیم، بهترین مدرک برای اثبات تعهد وی به دیپلماسی است.»

در حالی که اوضاع به نفع پامپیو نبود، برگ برنده جمهوری خواهان و پاشنه آشیل دموکرات ها خودش را نشان داد. سناتور هیدی هیتکمپ (دموکرات از داکوتای شمالی) اعلام کرد از پامپیو حمایت می کند. هیتکمپ جزء دموکرات های محافظه کار محسوب می شود که چون از ایالتی قرمز (جمهوری خواه) می آید، گاهی اوقات به نفع جمهوری خواهان رای می دهد.

پیش از این رسانه ها از فشار کاخ سفید به دموکرات های محافظه کار برای رای دادن به پامپیو خبر داده بودند. سناتور کاتن ضمن هشدار به این سناتورها گفته بود تبعات رای مخالف به پامپیو را خواهند دید.

اما جمهوری خواهان چگونه می توانند به این دسته از سناتورها فشار بیاورند؟ این سناتورهای دموکرات که شامل هیدی هیتکمپ، جو مانچین، جو دانلی و کلر مک کاسکیل می شوند، امسال باید در انتخابات شرکت کنند. و چون از ایالت های محافظه کار داکوتای شمالی، ویرجینیای غربی، ایندیانا و میزوری می آیند، باید مواضعی را انتخاب کنند که رای دهندگان ایالتشان دوباره آنها را انتخاب کنند.

این سناتورها با توجه به نظرسنجی ها و این که ترامپ در ایالتشان با فاصله پیروز شده است، با انتخابات سختی روبرو هستند و جزء کاندیداهای آسیب پذیر محسوب می شوند.

البته استدلال این دسته از دموکرات ها می تواند غلط باشد، چون ماه گذشته کانر لمب، نامزد دموکرات انتخابات مجلس نمایندگان از پنسیلوانیا توانست در منطقه ای که ترامپ با فاصله بیش از ۲۰ درصد کلینتون را شکست داده بود، کاندیدای جمهوری خواه را شکست دهد.

پامپیو با سناتورهای دموکرات ایالت های محافظه کار، شخصاً دیدار کرده است. مانچین پس از دیدار با پامپیو این دیدار را خوب توصیف کرد.

به احتمال زیاد پس از اعلام حمایت هیتکمپ، دیگر سناتورهای دموکرات ساکن ایالت های جمهوری خواه هم از پامپیو حمایت خواهند کرد. این سناتورها پیش از این هم با جمهوری خواهان همراه شده اند.

هفته گذشته، گزینه معاونت سازمان حفاظت از محیط زیست به تایید سنا رسید. علاوه بر تمام جمهوری خواهان، ۳ سناتور دموکرات هم به وی رای مثبت دادند. این سناتورها هیتکمپ، مانچین و دانلی بودند.

در جریان تایید صلاحیت رکس تیلرسون که بیشترین مخالف در سنا برای پست وزارت خارجه را در ۵۰ سال گذشته داشت، هیتکمپ و مانچین رای مثبت به وی دادند.

پس از آن که دوشنبه کمیته روابط خارجی درباره صلاحیت پامپیو رای گیری خواهد کرد، صحن سنا باید تصمیم نهایی درباره وی را بگیرد. با مصالحه دموکرات های آسیب پذیر، حزب دموکرات فرصت خوبی را برای مخالفت و کارشکنی در مسیر سیاست های تند و جنگ طلبانه ترامپ از دست خواهد داد.


مثلث ترامپ، پمپئو، بولتون و واقعیت موجود ایران



دیپلماسی ایرانی: خبر انتخاب جان بولتون به عنوان مشاور امنیت ملی دونالد ترامپ، رئیس جمهوری ایالات متحده امریکا، بلافاصله بعد از انتصاب مایک پمپئو به سمت وزارت امور خارجه، بسیاری را نگران کرده است. از جمله در ایران که بسیاری احساس می کنند این انتخاب ها برای رویارویی با آنها در تمامی ابعاد است.

جان بولتون فردی است که مورد شدیدترین انتقادها حتی از درون خود جمهوریخواهان است. با این وجود ترامپ او را برای این سمت مهم انتخاب کرده است. انتخاب پمپئو که قبل از این رئیس سازمان امنیت ملی امریکا (سی آی ای) بوده نیز با انتقادهایی در درون امریکا مواجه شده است. ما نمی دانیم حجم انتقادها از آنها تا چه اندازه می تواند جلوی افراطگرایی و تندروی هایشان را بگیرد و چقدر می تواند مواضع آنها را در قبال مسائل مختلف جهانی از جمله ایران نرم کند. همچنین نمی دانیم که واقعیت های سیاست جهانی تا چه اندازه می تواند سبب انعطاف یا تغییر رویکرد یا نرمش بولتون یا پمپئو شود. اما این حقیقت را می دانیم که هر دو از مخالفان سرسخت جمهوری اسلامی ایران هستند.

بولتون از یاران بسیار نزدیک منافقین است، از آنها پول می گرفته و علیه جمهوری اسلامی صحبت می کرده و بارها صحبت از حمله به ایران زده، همچنین از طرفداران پر و پا قرص اسرائیل است به گونه ای که بسیاری او را مهره دلخواه اسرائیلی ها در امریکا می دانند. همچنین بسیاری او را صهیونیست مسیحی خطاب می کنند. این عوامل به اندازه کافی تهدیدآمیز هستند که نگرانی از بولتون را توجیه کند. اما واقعیت هایی وجود دارد که نه تنها بولتون بلکه هیچ کس در امریکا نمی تواند نسبت به آن بی توجه باشد.

ایران دومین کشور پرجمعیت منطقه بعد از پاکستان است. جمعیت ایران دو برابر کل جمعیت کشورهای شورای همکاری خلیج فارس (امارات متحده عربی، عربستان سعودی، بحرین، عمان، قطر و کویت) است. طولانی ترین مرز را بر سواحل دریای عمان و خلیج فارس دارد و طبیعتا به واسطه این ویژگی بر تنگه هرمز، مهمترین گذرگاه عبور انرژی جهان، کنترل کامل دارد. استراتژیست ها می گویند که جمعیت، موقعیت جغرافیایی و همجواری مرزی بر شریان های مهم اقتصادی (تنگه هرمز) مهمترین عوامل قدرت کشور محسوب می شوند که ثقل ژئوپولتیکی آن را تقویت می کنند. برخورداری از اکثریت شیعه در ایران و هم جواری با دو کشوری که در آن جا نیز شیعیان در اکثریت هستند یعنی عراق و آذربایجان و همچنین تاثیرگذاری مستقیمش بر شیعیان کشورهای پاکستان، بحرین، افغانستان، لبنان، سوریه و هند سبب شده است تا ایران به قطب شیعیان جهان تبدیل شود. اینها ویژگی هایی است که به هیچ وجه در هیچ سیاست گذاری کلانی نمی توان نادیده گرفت. ایران همچنین از لحاظ جغرافیایی دومین کشور بزرگ غرب آسیا بعد از عربستان سعودی است. علاوه بر این عوامل، همجواری با عراق، یکی از مهمترین کشورهای مهم جهان عرب و یکی از مهمترین کشورهای برخوردار از ذخایر نفت و گاز جهان، همجواری با ترکیه یکی از کشورهای مهم اروپایی – آسیایی منطقه، همجواری با قطر، بزرگترین تولید کننده گاز جهان و همسایگی با روسیه یکی از قطب های مهم سیاست جهانی، ویژگی های منحصر به فردی را به ایران داده است.

در این میان واقعیت های دیگری نیز وجود دارد، حضور موثر ایران در سوریه، نفوذ بسیار بالای ایران در عراق و لبنان و همچنین تاثیرگذاری اش بر یمنی ها سبب شده است تا ایران در موقعیتی متفاوت با دیگر کشورهای منطقه قرار بگیرد.

استراتژیست ها معتقدند این ویژگی ها، ویژگی هایی است که هیچ کس نمی تواند نادیده بگیرد. به همین دلیل می توان گفت که چه جان بولتون مشاور امنیت ملی شود چه مایک پمئو وزیر امور خارجه، چه هر کس دیگری به هر سمت دیگری انتخاب شود، نمی تواند این واقعیت ها را کنار بگذارد و سیاستی را اتخاذ کند که مغایر با این واقعیت ها باشد. همان طور که شاهدیم دونالد ترامپ، رئیس جمهوری امریکا از زمانی که بر سر کار آمده با تمامی دشمنی اش با ایران نتوانسته تصمیم هایی را اتخاذ کند که مغایر با این واقعیت ها باشد، تردید در خروج از برجام یا عدم مقابله با ایران در سوریه و لبنان یا عدم رویارویی با ایران در عراق شواهدی برای این ادعاست.

هر سیاستمداری در امریکا مجبور است با این واقعیت ها کنار بیاید. کما این که می بینیم جیمز متیس، وزیر دفاع امریکا با تمامی ایران ستیزی اش، بعد از این که وزیر می شود از شدت تندروی اش می کاهد و تلاش دارد طرح هایی را در کنار سازمان های امنیت امریکا پیش ببرد که مطابق با این واقعیت ها باشد. به همین دلیل است که تقریبا اکثریت امریکایی ها بر این باورند که جنگ با ایران با توجه به این خصوصیات و با توجه به شرایط فعلی ممکن نیست.

اما شکی نیست که امریکایی ها برای تغییر رویه ایران تلاش می کنند. سیاستی که اکنون ایران در منطقه دنبال می کند به هیچ وجه باب میل امریکایی ها نیست، برای همین آنها همه تلاش خود را به کار گرفته اند تا جلوی این سیاست های ایران را بگیرند. آن چه برای امریکایی ها اهمیت دارد در وهله نخست تامین امنیت اسرائیل است. اما این بدان معنا نیست که برای مبارزه با سیاست های ایران واقعیت ها را نادیده بگیرند. امریکایی ها مجبورند سیاستی را پیش ببرند که مطابق با واقعیت های موجود باشد. هر اتفاقی برای ایران بیفتد قطعا در چارچوب واقعیت ها خواهد بود. در این جا نکته ای را هم نباید فراموش کرد؛ سیاست پرگماتیک ایجاب می کند که قدرت های بزرگ با دولتی کار کنند که بر امور مسلط باشد، شکی نیست حاکمیت قدرتمند ایران در مقایسه با دیگر آلترناتیوها، واقعیتی است که جهانیان مجبورند با آن کنار بیایند. می ماند مساله فشار برای رسیدن به اهداف مشخص و تعریف سناریوها در این چارچوب که آن بحث دیگری است که در این جا نمی گنجد.

بنابراین جان بولتون هر چقدر هم تندرو باشد و دونالد ترامپ هر چقدر هم از ایران تنفر داشته باشد و مایک پمپئو هر چقدر هم ضد ایرانی باشد، همگی آنها نمی توانند مغایر با واقعیت های موجود کار کنند.


گاردین: رابطه ترامپ – پمپئو دوام ندارد



خبرگزاری ایرنا: روزنامه گاردین نوشت: با توجه به سابقه مایک پمپئو وزیر پیشنهادی ترامپ برای وزارت خارجه آمریکا دراتخاذ مواضع سفت و سخت علیه مسکو، رابطه ترامپ با وزیر جدید نیز شکننده بوده و انتظار می رود زمان زیادی بطول نیانجامد.

 این روزنامه انگلیسی ادامه داد : بار معنایی کلمه ‘پایان کار’ زمانی که برای مناصب دولت ترامپ استفاده شود، می تواند بسیار ناخوشایند و بی رحمانه باشد.رکس تیلرسون وزیر خارجه سابق آمریکا به محض بازگشت از سفری خسته کننده به آفریقا و در حالی که مدت زیادی از مرگ پدرش نگذشته بود، از سمت خود برکنار شد.

تیلرسون از طریق یکی از دستیارانش ناراحتی خود را به گوش ترامپ رساند و خواستار دریافت خلاصه ای از علل اخراج خود شد. کاخ سفید نیز در گفتگو با روزنامه نگاران اظهار کرد که مدیر ۶۶ساله و اسبق شرکت نفتی اکسون موبیل درحالیکه از درد معده رنج می برد با یک تماس تلفنی از سمت خود برکنار شد!

قربانی بعدی آندرو مک کیب، معاون موقت رییس اداره تحقیقات فدرال آمریکا (FBI) بود. مک کیب تنها دو روز پیش از بازنشستگی از سمت خود برکنار شد. علت رسمی اخراج وی مصاحبه با مطبوعات و پاسخگو نبودن در مورد تبعات این اقدام عنوان شد اما به عقیده مک کیب، کاخ سفید به دلیل اینکه وی در پرونده تحقیقات دخالت روسیه در انتخابات ۲۰۱۶ آمریکا یک شاهد بالقوه محسوب می شده او را هدف گرفته و حذف کرده است.

ترامپ در توییتی، اخراج مک کیب را ‘ روزی بزرگ برای تمام کارکنان اداره تحقیقات فدرال آمریکا ‘ خواند و بدین شکل خوشحالی خود را ابراز نمود.

تیلرسون و مک کیب مجبورند ماه ها گمانه زنی های عمومی را در مورد امنیت شغلی خود که ناشی از بیانیه های کاخ سفید است، تحمل کنند. اتفافی که در مورد مک مستر مشاور امنیت ملی کاخ سفید نیز در شرف وقوع است.

بااین حال، ترامپ مدعی است عزل ونصب های اخیر در کاخ سفید با هدف تشکیل کابینه مد نظر وی و جایگزینی افراد مشهور با افرادی گمنام اما وفادار و نزدیک به خط فکری وی، انجام شده است.

گاردین افزود: در حوزه داخلی، سیاست ‘ارجحیت آمریکا’ موجب جایگزینی افراد شده است و در حوزه سیاست خارجی، سیاست ‘مواجهه’ در دستور کار قرار گرفته است به گونه ای که مایک پمپئو که فردی به مراتب جنگ طلب تر از تیلرسون است، به سمت وزیر (پیشنهادی) امور خارجه این کشور منصوب شده است.

یکی از نامزدهای پرکردن جای خالی مک مستر، جان بولتون است؛ جنگ طلبی جامانده از دوران ریاست جمهوری بوش که برای تامین منافع آمریکا بیشتر از توسل به راه حل های دیپلماتیک بر اعمال قدرت نظامی تکیه دارد.

عصر جدید ریاست جمهوری ترامپ به اندازه ای سرد است که بتوان آن را در آن سوی اروپا نیز حس کرد؛ بطوریکه تنها دو روز پس از اخراج تیلرسون، دیپلمات های ارشد اروپایی برای گفتگو در مورد سرانجام برجام جلسه ای را در وین با حضور دیپلمات های ارشد آمریکایی، روس، چینی و ایرانی برگزار کردند.

برجام؛ توافقی هسته ای که سه سال پیش از سوی تمام امضا کنندگان آن، دستاوردی عظیم در حوزه دیپلماتیک محسوب شده و دلیلی برای مسرت همگان بشمار می رفت، در جلسه روز سه شنبه سایه ای عبوس را بر سر خود سنگین می دید.

ترامپ تمایل خود را برای خروج از برجام آشکارا بیان و یکی از دلایل برکناری تیلرسون را اختلاف نظر در مورد توافق هسته ای با ایران اظهار کرد.

جیمز کارافانو، معاون بخش سیاست خارجی اندیشکده هریتیج در این باره گفت:تیلرسون خواستار حفظ برجام بود در حالی که دستورات ترامپ ‘ترمیم و در صورت عدم ترمیم خروج’ از آن عنوان شده بود؛ دستوری که پمپئو به آن عمل خواهد کرد.

کارافانو تصریح کرد: اخراج تیلرسون بار دیگر حاکی از اعتماد به نفس روز افزون ترامپ در حوزه سیاست خارجی واشنگتن است. تیلرسون و دیگر مقامات بلندپایه به ترامپ در مورد عدم انتقال سفارت آمریکا به اورشلیم(بیت المقدس) هشدار داده و تصریح کرد بودند که چنین اقدامی موجب ناآرامی در سراسر خاورمیانه خواهد شد اما چنین پیش بینی درست از کار در نیامد و ناآرامی های پیش بینی شده به وقوع نپیوست.

ه همین ترتیب، مطابق هشدارهای مقامات، سخنرانی های شدید اللحن ترامپ در مورد کره شمالی که انتظار می رفت موجب بروز واکنش های خشونت آمیز از سوی پیونگ یانگ گردد، نه تنها به واقعیت بدل نشد بلکه چیزی که اتفاق افتاد موجب تعجب همگان شد؛ کیم جونگ اون رهبر کره شمالی برای ملاقات با ترامپ دعوت کرد.

از نگاه کارشناسان، پس از دعوت کیم، اعتماد به نفس ترامپ افزوده شده و وی بیش از پیش به غریزه خود در مسایل مرتبط با سیاست خارجی اعتماد خواهد کرد.

نشست ترامپ و کیم به همان اندازه که می تواند پیشرفت و دستاوردی چشم گیر محسوب شود، از توانایی تبدیل شدن به تهدیدی جدی نیز برخودار است و این نتیجه زمانی حاصل می شود که هدف کیم از برگزاری نشست مذکور نمایش قدرت و جسارت خود برای پیشبرد برنامه هسته ای پیونگ یانگ اعلام شود.

در این صورت نیز با توجه به هم عقیده بودن پمپئو و ترامپ، وزیر امور خارجه تازه وارد بیشتر از تیلرسون برکنارشده به کار ترامپ خواهد آمد.

با این حال، از آنجا که در واشنگتن به ندرت می توان شخصی را یافت که در عین جنگ طلب بودن، در تصمیمات مربوط به روسیه استثنا قایل شود و با توجه به سابقه پمپئو در اتخاذ مواضع سفت و سخت علیه مسکو، رابطه ترامپ با وزیر تازه وارد نیز شکننده بوده و انتظار می رود زمان زیادی بطول نیانجامد.


چرا مدیر تازه CIA خطرناک است، نه پمپئو؟



انتخاب: ابراهيم ناصرالدين در الدیار چاپ بیروت نوشت: دیپلمات های غربی به مسئولان لبنان توصیه می کنند از تعیین جینا هاسپل بعنوان مدیر جدید سیا بیش از روی کار آمدن پمپئو نگران باشند؛ چرا که این قاتل سرکش برای تثبیت جایگاه خود بعنوان نخستین زنی که در این منصب قرار گرفته است، نیاز به اقداماتی بخصوص دارد.

هاسپل قطعا برای ایجاد تغییری ریشه ای در این سازمان تلاش کرده و می کوشد سیاستهای عدوات آمیز بیشتری را نسبت به دشمنان واشنگتن اعمال کند، کسی که متهم به تایید شکنجه افراد بازداشتی است و یکی از مهمترین اصولش، در پیش گرفتن سیاست عملیات بازدارنده بعنوان اولویتی در استراتژی امنیت ملی آمریکاست، بدین معنا، واشنگتن به مرحله تازه ای از عملیات ترور روشمند و برنامه ریزی شده وارد می شود و این مهم در کنار انجام عملیات امنیتی سری در خارج از مرزهای ایالات متحده، همزمان با عملیات نظامی گزینشی خواهد بود.

به گزارش «انتخاب»؛ این روزنامه در ادامه آورده است: در همین چارچوب، مجامع دیپلمات اروپایی مذکور بعید نمی دانند که عملیات های امنیتی شدید به میدان لبنان نیز باز گردد، اما به احتمال زیاد اولین میدان نظامی بین واشنگتن و دشمنانش، جنوب سوریه خواهد بود.

بنابراین، تلاشهای دیپلماتیک تیلرسون برای برگزاری نشستی در اردن، به دلیل نگرانی واشنگتن از گزارشهایی در خصوص حمله ارتش سوریه به مناطقی در درعا، متوقف شده و هرگز در دوران وزارت پمپئو عملی نخواهد شد، چرا که وی کسی است که به ضرورت استفاده از پایگاه آمریکایی تنف در نزدیکی مرزهای سوریه-اردن-عراق، باور دارد و بر این عقیده است که واشنگتن باید به کمک به نیروهای مسلح در جهت ایجاد توازن جدیدی در میزانهای قدرت پس از سقوط قریب الوقوع غوطه شرقی در دستان ارتش سوریه، ادامه دهد.

این عملیات در نوع خود اولین اقدام در جهت هدف قرار دادن شبه نظامیان شیعه در مناطق درعا و قنیطره است که توسط ایران اداره می شوند. چنین نبردی بارها به تاخیر افتاد و گروه دیپلماسی جدید آمریکا علت این تاخیر را ضعف تیلرسون می دانند که می تواند در زمان پمپئو جبران شود. در صورتی که این ارزیابی ها درست باشد، عملیات پیش گفته به منزله مقابله مستقیم آمریکا با حزب الله و مقابله غیر مستقیم آن با ایران، در میدان سوریه است.

به عقیده مجامع اروپایی، عربستان اولین دولتی است که از برکناری تیلرسون سود می کند و علت این مساله، روابط دوستانه و استراتژی ک تیلرسون با قطر، مخالفت وی با لغو توافق هسته ای با ایران و تمایل شدید او برای باقی ماندن ترکیه بعنوان هم پیمان اصلی آمریکاست. ریاض از این پس با خیال آسوده تری با پمپئو در تعامل خواهد بود اما نمی تواند از تغییر ایجاد شده در صحنه لبنان استفاده کند؛ زیرا کاخ سفید در زمان بحران استعفای حریری به توصیه های وزارت دفاع و سازمان جاسوسی آمریکا گوش فرا داد که هر دو بر سر انتقاد از اقدامات سعودیها در مورد لبنان موافقت کردند.

اتفاق مهمی که با روی کار آمدن پمپئو احتمال آن بیش از پیش تقویت می شود، خروج آمریکا از توافق هسته ای است، چرا که وزیر خارجه جدید یکی از افرادی است که همواره به ترامپ توصیه می کرد توافق هسته ای را نادیده بگیرد. این شرایط می تواند منطقه را در برابر احتمالات خطرناکی قرار دهد که پیش بینی انها اسان نیست، اما قطعا لبنان یکی از اجزاء نبردی خواهد بود که در خاورمیانه بوقوع می پیوندد.


هزینه – فرصت‌های انتخاب مایک پمپئو



خبرآنلاین: افشار سلیمانی می گوید: در صورتی که فرانسه، انگلیس و آلمان به آمریکا دربارۀ خروج از برجام چراغ سبز نشان دهند، احتمال کنار گذاشته شدن برجام از سوی ترامپ جدی تر خواهد شد.

افشار سلیمانی، سفیر اسبق ایران در آذربایجان دربارۀ تغییرات اخیر در دولت ترامپ به گفت: به نظر میرسد با انتصاب پمپئو به عنوان وزیر خارجه آمریکا مثلث ضد جمهوری اسلامی ایران و ضد برجام با حضور ترامپ و نیکی هيلي تکمیل شد.

در شرایطی که آینده توافق هسته‌ای ایران پس از اولتیماتوم ترامپ به اروپا و کنگره برای اصلاح برجام نیز در هاله‌ای از ابهام قرار دارد اینک با انتصاب مایک پمپئو به عنوان وزیر خارجه جدید آمریکا که به داشتن مواضع ضد ايران شهره است،‌ ترامپ پیام واضح‌تری به ایران و جامعه بین المللی داده است مبنی بر اینکه آمادگی دارد تا موضع سرسختانه‌تری در رابطه با برجام در ۱۲ می اتخاذ نماید. البته با توجه به اینکه کنگره باید پمپئو را مورد تایید قرار دهد و این پروسه پرسش و پاسخ برای نهایی شدن حدود دو ماه طول میکشد احتمال دارد قبل از شروع فعالیت وزیرخارجه جدید امریکا، ترامپ نسبت به کنار گذاشتن برجام از طریق عدم تمدید تعلیق تحریمها یا شیوه های دیگر اقدام نماید.

به نظر میرسد با تکمیل مثلث ضد ایرانی و ضد برجامي اشاره شده در صورتی که فرانسه، انگلیس و آلمان به آمریکا در رابطه با خروج از برجام چراغ سبز نشان دهند، احتمال کنار گذاشته شدن برجام از سوی ترامپ جدی تر خواهد شد بویژه آنکه مذاکرات اخیر وزیر خارجه فرانسه در تهران با چالشها و اصطکاکاتي همراه بود.

در صورت همراهی اروپا و امریکا در موضوعات موشکی و منطقه ای، چالشهای ایران افزایش خواهد یافت و تلاشهای صرفا سیاسی و نسبی چین و روسیه نیز برای حفظ برجام با نتایج امیدوار کننده ای مواجه نخواهد شد هرچند با توجه به تنشهای اخیر آمریکا و روسیه پس از اعلام استراتژي جدید هسته ای آمریکا و واکنشهای روسیه از احتمال افزایش برخوردار است.

نهایت اینکه بروز شرایط پدیدار شده در دوره پسا تيلرسون در ارتباط با ایران، موجب خوشحالی اسرائیل و عربستان و متحدين عربی این کشور و تقویت جبهه، آمریکایی، عربی و عبری (که پیشتر بنیانش نهاده شده) علیه ایران خواهدشد و تنشها در خاورمیانه بویژه سوریه را افزایش خواهد داد و مجموعه التهابات، نگراني کشورهای دیگر را برای همکاری اقتصادی با ايران فزونتر خواهد کرد و هزینه های امنیتی و نظامی ایران را افزایش خواهد داد که این امر نیز تاثیر منفی زیادی بر اقتصاد بحرانی ایران خواهد گذاشت.


چالش‌های پمپئو برای خروج از برجام



دنیای اقتصاد: پس از آنکه دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا در توییتی اعلام کرد که مایک پمپئو، مدیر سیا، جانشین رکس تیلرسون و وزیر امور خارجه جدید خواهد شد، بحث خروج آمریکا از برجام جدی‌تر از گذشته مطرح شده‌است؛ همچنان‌که سیدعباس عراقچی، معاون وزیر خارجه در واکنش به انتخاب پمپئوی افراطی و ضدبرجام تاکید کرد که خروج واشنگتن از توافق هسته‌ای به‌دنبال تغییر وزیر خارجه این کشور جدی است.

هم ترامپ و هم پمپئو، وزیر خارجه پیشنهادی او اعلام کرده‌اند نمی‌خواهند سیاست دوران ریاست‌جمهوری باراک اوباما، رئیس‌جمهوری پیشین آمریکا را در ارتباط با توافق هسته‌ای ایران ادامه دهند. با این همه و با وجود اینکه پمپئو از ابتدا از مخالفان توافق هسته‌ای به‌شمار می‌رفت و ایران را بزرگ‌ترین چالش آمریکا در خاورمیانه خوانده بود، اما با توجه به ساختار موجود در نهاد‌های آمریکایی از جمله وزارت خارجه این کشور، پمپئو با محذور‌های زیادی برای خروج از برجام مواجه است. در واقع برخی چالش‌ها پیش‌روی وزیر خارجه جدید آمریکا قرار دارد که مسیر او را برای خروج از برجام دشوار کرده است؛ یکی از این چالش‌ها فشار بدنه کارشناسی و سیستمی وزارت خارجه بر پمپئو است و دیگری نیز نقش منطقه‌ای ایران و کارت‌هایی که تهران برای فشار بر آمریکا در اختیار دارد.

فشار سیستمی

در شرایطی که پمپئو به‌عنوان وزیر خارجه جدید آمریکا می‌تواند چشم‌انداز سیاست خارجی آمریکا در حوزه هسته‌ای را شکل دهد اما مساله اینجا است که او تنها تصمیم‌گیرنده در این حوزه نیست و با فشار بدنه کارشناسی وزارت خارجه در تصمیم‌گیری‌هایش مواجه خواهد شد. پمپئو موضع کاملا مشخصی در قبال برنامه هسته‌ای ایران دارد؛ او پیش از روی کار آمدن ترامپ در توییتی نوشته‌بود: «در انتظار از بین رفتن توافق فاجعه بار با کشوری هستم که بزرگ‌ترین حامی تروریسم در جهان است.» خبرگزاری رویترز در همین زمینه نوشت ضرب‌المثلی هست که می‌گوید آنچه انجام می‌دهید به موقعیتی که در آن قرار گرفته‌اید، بستگی دارد. به نوشته رویترز، این مساله حتی درخصوص شخص ترامپ نیز صدق می‌کند؛ زیرا او نیز در دوران مبارزات انتخاباتی وعده‌هایی داد که هیچ‌گاه موفق به انجام آنها نشد. زیرا زمانی که وارد کاخ سفید شد و در مقام رئیس‌جمهوری آمریکا کارش را آغاز کرد دریافت که حل برخی مسائل پیچیده‌تر از آن است که وی در شعارهایش بیان کرده‌است؛ اکنون پمپئو نیز در همان وضعیت به سر می‌برد. به نوشته رویترز، او در کسوت وزیر امور خارجه آمریکا درخواهد یافت که برخی مناطق پیچیده‌تر از آنی هستند که وی فکرش را می‌کرده است.

امیر‌علی ابوالفتح، کارشناس ارشد مسائل آمریکا نیز در این مورد می‌گوید: «زمانی که جیمز متیس، فردی که همکارانش در پنتاگون او را «سگ هار» می‌نامیدند به‌عنوان وزیر دفاع آمریکا منصوب شد، بسیاری معتقد بودند که این فرد و وزارت دفاع آمریکا علیه ایران و توافق هسته‌ای عمل خواهند کرد. اما با گذشت زمان مشخص شد فشار سیستمی نهاد (پنتاگون) بر فرد (وزیر دفاع) در نهایت موجب تغییر رویکرد بر مبنای مصالح عالیه ایالات‌متحده می‌شود و به همین دلیل متیس درحال‌حاضر به یکی از حامیان برجام و حفظ آمریکا در توافق هسته‌ای بدل شده است. می‌توان همین الگو را برای مایک پمپئو نیز در نظر گرفت. وی در سمت عضو کنگره یا حتی ریاست سیا مخالف جدی توافق هسته‌ای بود اما با نشستن بر کرسی عالی‌ترین مقام دستگاه دیپلماسی آمریکا، چه بسا وزیر خارجه بعدی نیز تحت فشار نهاد تحت مسوولیت خود، سرانجام به حامی برجام بدل شود. در واقع، پمپئو وزارت خارجه‌ای را به ارث خواهد برد که توافق هسته‌ای با ایران را یکی از بزرگ‌ترین دستاوردهای موفقیت‌آمیز خود تلقی می‌کند و کارکنان و مدیران این وزارتخانه به‌طور حتم دیدگاه‌های تندروانه وی را به چالش خواهند کشید.

نمونه هوک

یکی از مسائل مهمی که در این زمینه وجود دارد سرنوشت برایان هوک، مشاور ارشد رکس تیلرسون، است. به گزارش رویترز حتی زمانی که رکس تیلرسون از سوی ترامپ برکنار شد، هوک به وین روانه شد تا با هم‌پیمانان اروپایی آمریکا ملاقات کند و راهی را برای متقاعد کردن ترامپ پیدا کند. هوک از جمله معدود افراد نزدیک به تیلرسون است که هنوز از سمت خود کناره‌گیری نکرده است و به‌نظر می‌رسد قصد دارد همچنان در این سمت باقی بماند. همچنین در یازدهمین نشست کمیسیون مشترک برجام در وین نیز برایان هوک، رئیس دفتر برنامه‌ریزی سیاسی وزارت خارجه آمریکا به‌عنوان نماینده این کشور در جلسات کمیسیون مشترک برجام حضور پیدا کرد. اگر پمپئو قصد داشته باشد که هوک را همچنان در وزارت خارجه آمریکا نگاه دارد، به‌طور قطع شاهد طرح دیدگاه‌های وی که با دیدگاه‌های پمپئو اختلاف دارد خواهد بود. پمپئو در وزارت امور خارجه آمریکا با خالی بودن سمت‌های مدیریتی مواجه خواهد بود. برخی افراد با خوش‌بینی اعلام کرده‌اند که پمپئو «ساختمانی» (وزارت امور خارجه) را که تیلرسون از آن اجتناب می‌ورزید به راحتی در آغوش خواهد کشید. پمپئو در سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) به روشنی اعلام کرد که وی برای دونالد ترامپ کار می‌کند و آدم اوست. او در سیا گفته بود که انتصاب‌هایی هم که در این سازمان انجام می‌دهد منعکس‌کننده همین مهم است. ارتباطات پمپئو با محافل محافظه‌کار می‌تواند این فرصت را در اختیار وی قرار دهد که افرادی را که افکاری شبیه به افکار وی دارند به وزارت امور خارجه بیاورد. از سوی دیگر، پمپئو روابط نزدیکی با ترامپ دارد. این مساله نیز می‌تواند به معنای آن باشد که وی بر خلاف تیلرسون با مقاومت زیادی روبه‌رو نخواهد شد.

تقریبا به‌طور قطع می‌توان گفت که پمپئو با دیپلمات‌های باسابقه اختلاف پیدا خواهد کرد. نزد تحلیلگران وزارت امور خارجه آمریکا هیچ عبارتی بدتر از این نیست که گفته شود: «در سازمان سیا گفته می‌شود که…» اما مساله این جاست که پمپئو از خود سازمان سیا به وزارت امور خارجه آمریکا می‌رود. از دیگرسو در صورتی که چهره‌های شناخته شده دیگری مانند مک مستر و جان کلی نیز از کاخ سفید خارج شوند، جایگاه و ارزش پمپئو برای ترامپ افزایش خواهد یافت. درحال‌حاضر بسیاری افراد در دستگاه دیپلماسی آمریکا خواهان باقی ماندن این کشور در توافق هسته‌ای هستند و جیمز متیس به‌عنوان وزیر دفاع نیز حامی حفظ برجام است.

کارت‌های ایران

از دیگر چالش‌هایی که پمپئو در کسوت وزیر امور خارجه آمریکا بیش از گذشته نسبت به آن مطلع خواهد شد، نقش قدرتمندانه‌ ایران در منطقه است. به‌عنوان مثال می‌توان به نقشی که ایران در عراق ایفا می‌کند اشاره کرد. به گزارش رویترز درست است که در سازمان سیا ایران به‌عنوان یک کشور نامطلوب معرفی شده، اما در وزارت امور خارجه آمریکا وضعیت به گونه دیگری است. داعش در عراق شکست خورده که این شکست نتیجه همکاری‌های خوب و مناسب ایران بوده است. ایران از طریق ارائه کمک‌های نظامی به نیروهای حشد‌الشعبی و نیز از طریق نفوذی که در میان سیاستمداران کلیدی عراق دارد، همچنان نقشی مهم در تامین ثبات عراق ایفا می‌کند. انتخابات پارلمانی عراق که متعاقب آن نخست‌وزیر این کشور نیز انتخاب می شود در ۱۲ مه برگزار خواهد شد. تاریخ تعیین شده برای برگزاری این انتخابات با پایان ضرب الاجل تعیین شده توسط دونالد ترامپ مصادف است. در چنین شرایطی اگر ترامپ ساز ناکوک بزند، ممکن است ایران نیز «کارت‌های خاص» خود را در منطقه رو کند.

خروج نرم

در این بین اگر همتایان جدید پمپئو (در کسوت وزیر امور خارجه آمریکا) در اروپا، چین و روسیه بتوانند از وی به‌عنوان ابزاری برای اعمال نفوذ در ترامپ استفاده کنند، این امکان وجود دارد که بتوان رئیس‌جمهور آمریکا را متقاعد کرد که تعلیق تحریم‌ها علیه ایران را بار دیگر تمدید کند. در این صورت، می‌توان به مذاکره جهت خرید زمان برای «خروج نرم» روی آورد. این امر باعث خواهد شد تحریم‌های ثانویه‌ای که آمریکا علیه شرکت‌های بین‌المللی طرف تجارت با ایران وضع کرده است اجرایی نشوند و این شرکت‌ها با خطر از دست دادن بازار آمریکا روبه‌رو نخواهند شد.


پمپئو؛ بازگشت به چنیسم یا غلبه ترامپیسم



خبرگزاری ایرنا: حذف چهره های میانه رو و به کارگیری تندروها همچون مایک پمپئو در کاخ سفید، تحلیلگران را به این باور رسانده که دولت آمریکا در حال بازگشت به تفکرات دیک چنی معاون جورج دبلیو بوش است.

۱۳ مارس و درست دو ماه پیش از پایان مدت زمان برای تصمیم گیری درباره برجام، دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا در اقدامی عجیب با یک پیام توئیتری رکس تیلرسون وزیر خارجه اش را برکنار کرد و در گفت و گو با خبرنگاران دلیل این اقدام را اختلاف نظر در مسایلی همچون توافق هسته ای با ایران دانست.

او مایک پمپئو را که از حدود سه ماه پیش برای این مسئولیت مطرح شده بود را به عنوان گزینه جایگزین نام برد. همو که یک افسر نظامی است، در سنا فعالیت داشته و در طول یکسال گذشته هم پیش از آغاز فعالیت های ترامپ، او را نسبت به مسایل اطلاعاتی و اخبار به دست آمده توجیه می کرده است.

ترامپ سه تصمیم مهم را باید در ماه می عملی کند؛ برجام، مذاکره با کیم جونگ اون رهبر کره شمالی و انتقال سفارت آمریکا به قدس که گفته می شود خود ترامپ هم احتمال دارد در این مراسم شرکت کند.

این سه موضوع، در کارنامه مایک پمپئو وجود داشته و در حالی که برجام و کره شمالی در این جابجایی پررنگ شده اما مساله فلسطین و تصمیم مغایر با قطعنامه سازمان مللی ترامپ کمتر مورد توجه قرار گرفته است.

مساله ای که نه تنها به فلسطین بلکه به جهان اسلام ارتباط دارد و اتفاقا پمپئو در همین نقطه تلاقی سابقه خوبی ندارد. او در سال ۲۰۱۳ و به دنبال انفجار در مسابقات ماراتن بوستون در نشست سنا اظهار کرد بسیاری از رهبران و سازمان های مسلمان آمریکایی مخفیانه از خشونت علیه آمریکا حمایت می کنند.

وی «سکوت در برابر افراط گرایی را که از سازمان های اسلامی و مساجد سراسر آمریکا حمایت می شود، کاملا بی رحمانه» خواند و مدعی شد رهبران اسلامی در سراسر آمریکا به طور بالقوه در این اعمال تروریسمی مشارکت داشته اند.

پمپئو که در کارنامه خود بارها و بارها سیاست های اسلام ستیزانه را دنبال و اعلام کرده است، این بار شاید گزینه مناسبی باشد تا با بهره گیری از ظرفیت های سازمان جاسوسی سیا و وزارت خارجه، علیه مساله مهم جهان اسلام قد علم کند و همسو با سیاست های اعلامی بنیامین نتانیاهو که اخیرا در سفر به واشنگتن از پمپئو تمجید کرده است، شوک دیگری را به پیکر مسلمانان وارد کند.

این تصمیمات نشان می دهد حوزه سیاست خارجی کاخ سفید به سمت نومحافظه کارها می رود و پمپئو هم متعلق به تفکر صهیونیستی مسیحی و فردی افراطی است و برای اجرایی کردن این تصمیم گزینه مناسبی به شمار می رود.
از سوی دیگر قطعا رسیدن به نقطه مذاکره با کره شمالی نمی تواند بدون دخالت عوامل اطلاعاتی آمریکا انجام شده باشد و در حالی که آمریکا نه تنها در پیونگ یانگ بلکه در سئول هم سفیر ندارد، نقش سازمان سیا در ایجاد کانال مذاکره اهمیت بیشتری می یابد.

اظهارات مایک پمپئو رئیس سیا دو روز پیش از برکناری تیلرسون درباره دیدار ترامپ با رهبر کره شمالی که به صراحت گفت « دیدار رئیس جمهوری ایالات متحده با رهبر کره شمالی، نمایشی نیست»، می تواند شاهدی بر این مدعا باشد.

در این زمینه نیویورک تایمز هم می نویسد نقش سیستم اطلاعاتی به جای کانال های دیپلماتیک در رسیدن به تصمیم کاخ سفید برای مذاکره با کره شمالی پررنگ تر بوده و انتخاب پمپئو نشان می دهد وزارتخارجه نقش اندکی برای فراهم کردن زمینه های لازم برای یک دیدار پر مخاطره و حساس بین رئیس جمهوری آمریکا و یک رهبر خارجی داشته است.

اگرچه تیلرسون برای حل دیپلماتیک بحران کره شمالی بسیار تلاش کرد و هنگامی که در چین بود و در پی یافتن مسیری برای رسیدن به یک تفاهم می کوشید، ترامپ در پیام توئیتری خود مذاکره با مرد موشکی را تلف کردن وقت دانست اما گفته می شود کانال سیا با نمایندگان کره شمالی و همچنین همکاری آن ها با سرویس جاسوسی کره جنوبی، تفاهم برای دیدار روسای جممهوری را به امضا رسانده اند.

از این رو، در هم تنیدگی تجربیات گذشته پمپئو و فعالیت های او در سیا، شخصیتی را به ترامپ بی تجربه معرفی کرده است که انتظار دارد، کشتی پرتلاطم آمریکا را در پس شعارهای عوام گرایانه انتخاباتی او هدایت کند و از ترامپ شخصیتی بسازد که قدرتمند است و می تواند مشکلات بین المللی را در مسیر صلح از طریق قدرت حل کند.
اظهارات میچ مک کانل رهبر اکثریت مجلس سنای آمریکا و پل رایان رئیس مجلس نمایندگان آمریکا درباره پمپئو نیز تا حدی گویای همین نگاه است.

مک کانل می گوید رئیس جمهوری رهبری سخت کوش را برای سپاه دیپلماتیک ما در مواجهه با مشکلات پیش رو فراخوانده است. من به مایک اعتماد دارم. او اعتماد افسران حرفه ای سیا را به دست آورده است.

پل رایان هم با ابراز خرسندی از این پیشنهاد ترامپ اظهار کرد: مایک یک وطن پرست است و نوع تجربه ای که دارد باعث می شود او یک انتخاب فوق العاده برای دستگاه دیپلماسی ما باشد.

از دیگر شعارهای تبلیغاتی ترامپ موضوع ایران بوده که برجام بخشی از آن است. این مساله را می توان در راهبرد امنیت ملی و همچنین راهبرد مقابله با ایران که بی تردید در مشورت جامعه اطلاعاتی و امنیتی آمریکا نگاشته شده و مایک پمپئو به عنوان یک ایران هراس و بلکه ایران ستیز نقش موثری در تدوین آن داشته است، دنبال کرد.

پیروزی ارتش سوریه علیه تروریست ها، افزایش تاثیرگذاری منطقه ای ایران، مخالفت های تیلرسون با درخواست های سعودی ها و اماراتی ها در بحران آفرینی در لبنان برای مقابله با حزب الله، جیغ های بنفش صهیونیست ها در نزدیک شدن ایران به مرزهای آنان، سرخوردگی شدید ناشی از انهدام جنگنده صهیونیست ها در سوریه و تحمل نکردن رفتارهای جرد کوشنر داماد صهیونیست ترامپ از سوی تیلرسون، مهم ترین موضوعاتی است که بنیامین نتانیاهو نخست وزیر رژیم صهیونیستی را به واشنگتن کشاند و چند روز پس از این سفر، ترامپ، مایک پمپئو که تفکرات ایران ستیزی دارد را به سمت وزیر خارجه خود پیشنهاد کرد.

او دو بار به مقامات ایران نامه نوشت: نخست به محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه که در اوایل سال ۱۳۹۵ به همراه فرانک لی‌بیوند نماینده نیوجرسی و لی زلدین نماینده نیویورک در مجلس نمایندگان آمریکا اعلام کردند قصد دیدار از ایران در آستانه انتخابات مجلس و نظارت بر اجرای توافق هسته ای دارند.

دیگر هم نامه رئیس سیا به سردار قاسم سلیمانی فرمانده سپاه قدس ایران درباره نیروهای مردمی عراق بود.
در هر دوی این مکاتبات، او و همراهانش به در بسته خوردند اما این تفکر او نشان می دهد که با ایران مشکل دارد و نمی تواند نسبت به نفوذ ایران در منطقه ساکت بنشیند. این دقیقا همان نقطه ای است که صهیونیست ها شدیدا به دنبال آن هستند.

علاوه بر آن پمپئو همواره از منتقدان برجام بوده است. «توماس پیکرینگ» معاون سیاسی وزیر خارجه پیشین آمریکا در این باره می گوید من به طور ‏جدی نگران روز ۱۲ می هستم که رییس ‏جمهور آمریکا درباره برجام تصمیم گیری ‏کرده و اعلام کند که به تعلیق تحریم های ‏ایران پایان خواهد داد.‏

کاوه افراسیابی تحلیلگر مسایل آمریکا هم برکناری تیلرسون و انتخاب پمپئو را به معنای چرخش افراطی در سیاست خارجی آمریکا دانست که زنگ خطری برای ثبات خاورمیانه محسوب می شود.

این تحلیلگر مسایل بین المللی مقیم آمریکا درباره تاثیر این تحول بر برجام هم اظهار کرد: مسیر برای خروج آمریکا از برجام هموارتر شده است. بنابراین کار مدافعان برجام در اروپا، چین و روسیه بسیار مشکل تر شده است و دیپلماسی قوی تری را از طرف اروپایی ها در دفاع از برجام می طلبد.

افراسیابی اضافه کرد: عجولانه است که بگوییم با سرکار آمدن پمپئو باید فاتحه برجام را خواند، البته شانس بقای برجام بعد از این تحول کمتر شده است اما لزوما به نقطه صفر نرسیده ایم.

وی یکی از معضلات کاخ سفید را هرج و مرج زیاد در روند تصمیم گیری دانست و درباره چین به عنوان یک عنصر مهم در دستیابی به مذاکره با کره شمالی گفت: این کشور از مدافعان جدی برجام هم هست.

رضا نصری حقوقدان بین الملل و عضو موسسه مطالعات ژنو هم می نویسد «معرفی مایک پمپئو به عنوان وزیر امور خارجهٔ بعدی آمریکا الزاما به این معنی نیست که لغو برجام برای ترامپ در اردیبهشت‌ماه آسان‌تر خواهد شد. برعکس، احتمال دارد در فرایند چند مرحله‌ای انتصاب او، فضایی در رسانه‌ها و افکار عمومی آمریکا شکل بگیرد که در آن خروج یکجانبه برجام برای دولت ترامپ دشوارتر شود.»

از سوی دیگر تصمیم گیری در برجام تنها به عهده ترامپ و وزیر خارجه آن نیست بلکه یک توافق بین المللی است که قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل را هم با خود دارد.

۱۰ گزارش آژانس بین المللی انرژی اتمی نشان از پایبندی ایران به تعهدات برجامی خود دارد و نکته مهم دیگر آن است که وزارت دفاع آمریکا هم برجام را همسو با منافع و امنیت ملی آمریکا می داند.

در این صورت، مشکل جدی طیف نئوکان در کاخ سفید علاوه بر روسیه، چین و اتحادیه اروپا مواجهه با اختلاف نظر شدید در پنتاگون درباره این توافق مهم است که به الگویی برای پیمان منع گسترش سلاح های هسته ای بدل شده است.

با این حال باید منتظر ماند و دید که در وهله اول سنا چه برخوردی با این گزینه ترامپ خواهد داشت و در وهله بعدی و در صورت تایید، تصمیم آنان درباره برجام و سایر موضوعات چه خواهد بود.

اما در نگاه کلی شاید این گفته استفان والت پرفسور امور بین الملل در هاروارد درباره این تغییر مصداق داشته باشد که کاخ سفید به چنیسم (دیک چنی معاون جورج دبلیو بوش) بازگشت داشته است نه غلبه ترامپیسم.


پمپئو با برجام چه خواهد کرد؟



روزنامه شهروند نوشت: عزل رکس تیلرسون از سمت وزیر خارجه آمریکا و انتصاب مایک پمپئو، رئیس سابق سی‌آی‌ای به‌عنوان وزیر خارجه جدید آمریکا مسلما با هدف ایجاد تغییر در وزارت خارجه و سیاست خارجی آمریکا انجام شده است.

درحال حاضر، آمریکا موضوعاتی اساسی در سیاست خارجی خود پیش رو دارد؛ تصمیم‌گیری درباره توافق هسته‌ای با ایران، قمار بزرگ ترامپ درخصوص کره‌ شمالی و جنگ اقتصادی با چین که در راه است ازجمله موضوعات اساسی است که به‌نظر می‌رسد ترامپ قصد داشته با عوض‌کردن تیلرسون در آنها تغییر ایجاد کند.

مایک پمپئو به‌عنوان رئیس سازمان سیا، شناخت کاملی از کره‌ شمالی و تهدید‌هایش داشت. در هر صورت او رئیس بزرگترین سازمان اطلاعاتی جهان بود. حالا آمریکا گزینه بهتری برای مواجهه با کره ‌شمالی ندارد و زمان نیز در حال از دست رفتن است. پمپئو از قمار ترامپ در گفت‌وگوی مستقیم با رهبر کره‌ شمالی استقبال کرده است. البته مشکلات و موانع زیادی پیش‌ روی چنین مذاکره‌ای قرار دارد. برای کره شمالی، مذاکره بر سر خلع سلاح هسته‌ای نیازمند پایان حضور نظامی آمریکا در شبه‌جزیره کره و برداشته شدن چتر هسته‌ای آمریکا از آسمان کره‌ جنوبی است. با در نظر گرفتن سرانجام معمر قذافی بعد از توافق هسته‌ای با آمریکا و همچنین سرنوشتی که در انتظار توافق هسته‌ای با ایران است، کره ‌شمالی کاملا حق دارد که به صداقت آمریکا در متعهد ماندن بر سر هر توافقی مشکوک باشد، بنابراین بعید است حاضر شود بر سر توانایی‌های هسته‌ای عقب‌نشینی زیادی را بپذیرد.

در عین‌حال، پمپئو بخشی از جریانی در واشنگتن است که معتقدند آمریکا باید رقابت شانه‌به‌شانه‌اش را با چین ادامه دهد. پمپئو یکی از کسانی بود که از رویارویی اقتصادی با چین حمایت کرد. پمپئو معتقد بود که چنین اقداماتی برای رسیدن به مرحله‌ای که بتوان رابطه‌ای باثبات با چین برقرار است، لازم است. عادی‌سازی روابط با کره‌ شمالی و یکی‌شدن دو کره زیر چتر آمریکا جزیی اساسی برای کنترل‌کردن چین در درازمدت است. در هر صورت اما چنین نتیجه‌ای خیلی دور از دسترس است. اگر مذاکرات با کره ‌شمالی شکست بخورد، مشخص نیست که آیا پمپئو تصمیم به حمله پیشگیرانه علیه کره ‌شمالی خواهد گرفت یا این‌که سیاستی را علیه کره ‌شمالی هسته‌ای در پیش خواهد گرفت.

ایران

رکس تیلرسون تا زمانی که بر سر کار بود، تمام تلاش خود را به کار بست تا مانع از خروج ترامپ از برجام شود، اما به‌نظر می‌رسد که نظرات پمپئو درخصوص ایران بسیار با نظرات ترامپ نزدیک است. پمپئو بر این عقیده است که آمریکا در کنار مشکل کره‌ شمالی، با مشکل بزرگی به نام ایران نیز مواجه است. در مدتی که پمپئو در سازمان سیا بود، تمرکز خود را بر موضوع تهدید کره‌ شمالی معطوف کرده بود. او معتقد بود که ارتباطی میان ایران و کره‌ شمالی در موضوع هسته‌ای وجود دارد. اعتقاد پمپئو به ارتباط هسته‌ای میان دو کشور بود که کاخ سفید را واداشت فشارها بر ایران را افزایش دهد. در واقع پمپئو ایران را تهدید آمریکا در خاورمیانه می‌داند.

سوال این است که پمپئو قرار است چه مشاوره‌ای به ترامپ درباره توافق هسته‌ای و فعالیت‌های منطقه‌ای ایران بدهد؟ درخصوص توافق هسته‌ای، پمپئو نیز بارها سخنان ترامپ را تکرار کرده که ایران به روح توافق هسته‌ای پایبند نیست. او در زمانی حتی ایران را «مستاجری بدحساب توصیف کرده که تا موجر نخواهد کرایه‌اش را پرداخت نمی‌کند و وقتی هم که پرداخت می‌کند، چِکش‌ برگشت می‌خورد»! این سخنان پمپئو درحالی اعلام شده که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بارها و بارها تعهد ایران به مفاد توافق هسته‌ای را تأیید کرده است. با همین نقطه نظرات بوده است که دولت ترامپ برخی شرایط را برای ایران معین کرده که خارج از توافق هسته‌ای است؛ شرایطی نظیر محدود‌کردن برنامه موشکی ایران. کشورهای اروپایی امضا‌کننده برجام تمام توان خود را به کار گرفتند که در دوران وزارت تیلرسون، اطمینان حاصل کنند کاخ سفید به‌طور مستقیم اقدامی علیه برجام نخواهد کرد. حال حتی اگر توافق هسته‌ای تنها با حمایت کشورهای اروپایی نجات یابد، باز هم برای ایران روشن است که نیروهای عملگرا در دولت آمریکا که طرفدار اقدام متعادل‌تری در قبال برجام بودند، درحال کاهش هستند و در مقابل تندروهایی نظیر مایک پمپئو، وزیر خارجه جدید و نیکی هیلی، سفیر آمریکا در سازمان ملل درحال قدرت گرفتن هستند.

البته قدرت یافتن این افراد که مسلما منجر به افزایش فشارهای آمریکا خواهد شد، نمی‌تواند سیاست ایران در خاورمیانه را تغییر دهد. منطقه‌ای که ایران در آن کاملا قدرتمند است و ابزارهای زیادی برای مقابله با آمریکا در اختیار دارد. براساس اصول سیاست خارجی، وقتی که دشمن در یک نقطه ضربه وارد می‌آورد، لزوما قرار نیست در همان نقطه به آن پاسخ داده شود. اگرچه با خروج آمریکا از برجام ایران خسارت‌هایی را متحمل خواهد شد، اما در مقابل تلاش خواهد کرد تا در منطقه سیاست‌هایش را با توان بیشتری به پیش ببرد.

روسیه

در خصوص روسیه بعید به‌نظر می‌رسد که پمپئو تغییری اساسی در سیاست آمریکا ایجاد کند. اگرچه او در بازه‌ای از زمان اظهارات ترامپ را درباره روسیه تکرار کرده است، اما در نهایت پمپئو جزو آن دسته از نیروهای امنیت ملی آمریکاست که تفکر سنتی دارند و بر این عقیده‌اند که روسیه هنوز دشمن شماره یک آمریکاست و قصد دارد قدرت سابق اتحاد جماهیر شوروی را زنده کند. به همین دلیل به نظر می‌رسد که پمپئو نیز مانند تیلرسون به یک سیاست قدرتمند کنترل درخصوص روسیه بسنده و نقش آمریکا را در ناتو برای مقابله با روسیه تقویت کند.

در نهایت آنچه درخصوص عزل تیلرسون و نصب پمپئو می‌توان گفت، این است که ترامپ نشان داده است که از کسانی که با او مخالفت بورزند زود خسته می‌شود و قصد دارد اطرافش را با افرادی وفادار و گوش به فرمان پر کند. علاوه بر این، هنوز شایعات بیشتری نیز وجود دارد؛ شایعاتی درخصوص احتمال عزل ژنرال مک مستر، مشاور امنیت ملی ترامپ و جیم ماتیس، وزیر دفاع. هر دو این افراد نگاهی انتقادآمیز به سیاست خارجی آمریکا داشته‌اند. اگر ترامپ به همین شکل به این رفتار خود ادامه دهد و سعی کند اطرافش را با کسانی که فقط با او موافقت می‌کنند پر کند، این احتمال وجود دارد که کنگره نظارت خود بر ترامپ را دو چندان کند و این مسأله در کوتاه‌مدت می‌تواند در انتخابات میان‌دوره کنگره به ضرر ترامپ تمام شود.


1 2